شما به دنيا به اندازه گذر كردن و طىّ نمودن راه زندگى براى ضرورت باشد كه نيروى حياتى محفوظ بماند . در تفسير عبده براى تيمم مصلحتى انديشيده است كه خلاصه ى آن نظم و انظباط در كار است ، چون آب وسيله ى نظافت و پاكيزگى است ولى خاك اگر چه اين فائده را ندارد ولى براى اينكه انسان از روش هميشگى غافل نشود و رخنه در كار پيدا نشود به همان طريق كه هنگام عبادت براى رفع حدث متوسّل به آب و نظافت و وضو مىشود ، در موقع اضطرار و فقدان آب بايد عملى شبيه به آن كه تيمّم باشد انجام دهد تا خوى بندگى و نظم و انظباط و عبادت ثابت و پايدار بماند چنان كه در تشكيلات جديد قشون هميشه افراد نظامى را وادار مىكنند باستعمال اسلحه و اصلاح آنها و كارهاى جنگى و نگهبانى در شب و روز با اينكه در كمال آسايش هستند همه ى اينها براى حفظ انظباط و انتظام است . سخن ما همان ترجمه و گفته مفسّرين است . [ سوره النساء ( 4 ) : آيات 44 تا 46 ] أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيباً مِنَ الْكِتابِ يَشْتَرُونَ الضَّلالَةَ وَيُرِيدُونَ أَنْ تَضِلُّوا السَّبِيلَ ( 44 ) وَاللَّه أَعْلَمُ بِأَعْدائِكُمْ وَكَفى بِاللَّه وَلِيًّا وَكَفى بِاللَّه نَصِيراً ( 45 ) مِنَ الَّذِينَ هادُوا يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ عَنْ مَواضِعِه وَيَقُولُونَ سَمِعْنا وَعَصَيْنا وَاسْمَعْ غَيْرَ مُسْمَعٍ وَراعِنا لَيًّا بِأَلْسِنَتِهِمْ وَطَعْناً فِي الدِّينِ وَلَوْ أَنَّهُمْ قالُوا سَمِعْنا وَأَطَعْنا وَاسْمَعْ وَانْظُرْنا لَكانَ خَيْراً لَهُمْ وَأَقْوَمَ وَلكِنْ لَعَنَهُمُ اللَّه بِكُفْرِهِمْ فَلا يُؤْمِنُونَ إِلَّا قَلِيلًا ( 46 ) معنى لغات : « اوتوا » از مصدر ايتاء و بر وزن افعال بمنى چيزى را بخشيدن جلو بردن . « هادوا » از مصدر هود بفتح هاء و سكون واو بمعنى توبه كردن بحقّ بازگشتن دين يهود پذيرفتن . « يحرّفون » از مصدر تحريف بمعنى جابجا كردن كلمات ، كج قطَّ زدن و تراشيدن سر قلم ، كناره و حدّ چيزى را معين كردن . « راع نا »